Jakie konsekwencje rodzi zakończenie umowy leasingu?

Zbliża się termin zakończenia dwuletniego okresu leasingu pojazdu. Odpisów amortyzacyjnych dokonywał leasingodawca. Wartość pojazdu określona w umowie wynosiła około 90.000 zł. Wartość wykupu wynosi około 12.000 zł. Wartość rynkowa pojazdu to około 60.000 zł. Jakie konsekwencje podatkowe rodzi wykup przedmiotu leasingu w przypadku wykupu na firmę? A jakie gdyby podatnik wykupił pojazd "prywatnie"? Podatnik prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, opodatkowany jest podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych. Kto może dokonać wykupu pojazdu?

Odpowiedź

Po dokonaniu wykupu auto z leasingu wprowadza się je do ewidencji środków trwałych w cenie wykupu i dokonuje odpisów amortyzacyjnych na zasadach ogólnych. Cena wykupu niższa od wartości rynkowej nie rodzi skutków podatkowych dla leasingobiorcy. Jeśli finansujący wyrazi zgodę, wykupu samochodu poleasingowego może dokonać dowolny podmiot - także wspólnik spółki cywilnej, która była leasingującym. Wykup taki nie rodzi skutków podatkowych u nabywcy.
Jeżeli samochód nie może być uznany za ciężarowy w świetle przepisów podatkowych, należy go wprowadzić do ewidencji majątku trwałego, aby w pełni rozliczać koszty jego eksploatacji. Ponieważ został zakupiony za 260 zł, można dokonać jednorazowej amortyzacji.
Od ceny zakupu samochodu osobowego można odliczyć 60% podatku naliczonego.
Po upływie podstawowego okresu umowy leasingu operacyjnego finansujący przenosi własność używanego na podstawie tej umowy środka trwałego na osobę trzecią oraz wypłaca korzystającemu z tytułu spłaty ich wartości uzgodnioną kwotę, kwota wypłacona korzystającemu stanowi koszt uzyskania przychodów finansującego w dniu zapłaty. Kosztem jest tutaj wypłacona kwota, jednak tylko do wysokości różnicy pomiędzy rzeczywistą wartością netto a hipotetyczną wartością netto. Kwota otrzymana przez korzystającego stanowi jego przychód w dniu jej otrzymania.
Wykupienie przedmiotu leasingu przez przedsiębiorcę - dotychczasowego korzystającego - nie niesie więc niekorzystnych skutków podatkowych. Jeśli wykup auta dokonany zostanie "prywatnie" - przez osobę fizyczną, a nie jako przez przedsiębiorcę, także nie będzie to miało skutków podatkowych; należy bowiem pamiętać, że osoba fizyczna i ta sama osoba fizyczna jako przedsiębiorca to faktycznie ten sam podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych.
Samochód wprowadza się do ewidencji środków trwałych z datą przyjęcia do używania. Samochód wykupiony z leasingu był zapewne używany przez cały czas, a zatem datą wprowadzenia go do ewidencji będzie datą wykupu. Cena wykupu będzie wartością początkową. Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się na zasadach ogólnych; jeśli cena wykupu będzie niższa niż 3500 zł, odpisów można dokonać jednorazowo.
Wykupu samochodu po zakończeniu umowy leasingu może - jeśli taka jest wola stron - dokonać inny podmiot, także wspólnik spółki, która była korzystającym. Zakup taki nie rodzi dla nabywcy skutków podatkowych.
Jeżeli samochód nie może być uznany za ciężarowy w świetle przepisów podatkowych, należy go wprowadzić do ewidencji majątku trwałego, aby w pełni rozliczać koszty jego eksploatacji. Ponieważ został zakupiony za 260 zł, można dokonać jednorazowej amortyzacji.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2010 r. Nr 247, poz. 1652 z późn. zm.), wprowadzonym od dnia 1 stycznia 2011 r., w przypadku nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony kwotę podatku naliczonego stanowi 60% kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca - nie więcej jednak niż 6000 zł.

Małgorzata Niedźwiedzka

Doświadczona księgowa (licencja Ministerstwa Finansów). Główny specjalista do spraw finansów i budżetu w dużym przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym. Specjalista z zakresu rachunkowości i prawa podatkowego.